Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie

Muzeum czynne:
Wtorki, czwartki, piątki w godzinach od 9.00 do 16.00
Środy w godzinach od 9.00 do 17.00
Soboty, niedziele w godzinach od 11.00 do 17.00

Gabinet Pawła Hulki – Laskowskiego
oddział muzeum
adres: 96 – 300 Żyrardów ul. Narutowicza 34
czynny: wtorki, czwartki w godzinach od 10.00 do 14.00

Cennik biletów:
bilet normalny – 5 zł, bilet ulgowy – 3 zł
przewodnik – 10 zł

W kwietniu 2005 r. zapraszamy do zwiedzenia wystawy prac

Ronnego Lagerwall "POP KONST W MOCNYCH BARWACH"

POZOSTAŁE INFORMACJE
Kto jest kto
Zarys historii Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie
Kalendarium najważniejszych wydarzeń z historii muzeum
Działy Muzeum Mazowsza Zachodniego
Wydarzenia
Wystawy
Nabytki
Wydawnictwa
Klub Kolekcjonera

Kto jest kto

Dyrektor

mgr Barbara Rzeczycka tel. 0 prefix 855 41 79

Kierownik administracyjny

Danuta Budynek

Księgowość

Joanna Błaszczyk

Pracownicy merytoryczni

Barbara Dzierżanowska – kustosz

Jacek Grzonkowski – asystent muzealny

Sławomir Krejpowicz – starszy asystent muzealny

Maryla Pudełek – młodszy dokumentalista

Elżbieta Sowińska – przewodnik muzealny

Krzysztof Zwoliński – starszy kustosz

Zarys historii Muzeum Mazowsza Zachodniego
w Żyrardowie

Siedzibą muzeum w Żyrardowie jest willa byłego współwłaściciela Zakładów Żyrardowskich Karola Dittricha. Budynek wzniesiony w latach 1886 - 1896 jest przykładem miejskiej zabudowy reprezentacyjnej w tzw. kostiumie francuskim.

Mimo, że otwarcie pierwszej wystawy miało miejsce 1 maja 1961 roku, idea utworzenia muzeum w Żyrardowie sięga początków XX wieku. Propagatorem tego pomysłu był żyrardowski społecznik Józef Procner. Starał się przeforsować u władz miejskich zatwierdzenie planów zgromadzenia w jednym miejscu pamiątek historycznych, archiwaliów czy fotografii związanych z wybudowaniem i rozwojem Zakładów Żyrardowskich oraz osady fabrycznej. Jednak wybuch I wojny światowej oraz światowy kryzys gospodarczy dwudziestolecia międzywojennego spowodowały, że gromadzenie eksponatów, które miały w przyszłości zasilić zbiory muzeum zostało przerwane.

Do planów utworzenia muzeum można było wrócić dopiero po odbudowaniu zniszczeń spowodowanych latami wojny i okupacji hitlerowskiej. Kilka lat po zakończeniu II wojny światowej postanowiono pokazać rozwój lokalnego przemysłu a zarazem dzieje Żyrardowa i jego mieszkańców. W ten sposób doszło w 1961 roku do otwarcia Muzeum Historii Ruchu Robotniczego m. Żyrardowa. Pierwsza wystawa, ukazywała dzieje powstania i rozwoju fabryki żyrardowskiej i jej załogi oraz osady fabrycznej. Ilustrację tego stanowiły eksponaty zebrane od mieszkańców miasta, którzy licznie wzięli udział w akcji gromadzenia pamiątek tematycznie związanych z Żyrardowem.

W 1976 roku muzeum stało się placówką o charakterze wojewódzkim i przyjęło nazwę Muzeum Okręgowego w Żyrardowie. Otoczyło opieką i nadzorem merytorycznym muzea w Brzezinach, Rawie Mazowieckiej i Sochaczewie. Tym samym zakres działania placówki poszerzył się o tematykę związaną z całym regionem Mazowsza.

W 1983 roku utworzono terenowy oddział muzeum żyrardowskiego w Lipcach Reymontowskich – Muzeum im. Władysława St. Reymonta. Działalność oddziału lipieckiego to przede wszystkim prezentacja zabytków kultury materialnej okolicznej ludności, przedstawienie osoby autora “Chłopów” i jego związków ze wsią Lipce Reymontowskie. Stałą ekspozycją jest wyposażenie manufaktury tkackiej Jana Winkla z początków XX wieku.

W 1991 roku Muzeum Okręgowe w Żyrardowie utworzyło nowy oddział: Gabinet Pisarza Pawła Hulki – Laskowskiego, wybitnego literata, filozofa, publicysty, tłumacza i społecznika rodem z Żyrardowa. Do największych osiągnięć pisarza należą: powieść “Porucznik Regier”, antologia “Pięć wieków herezji” oraz książki o charakterze autobiograficznym “Księżyc nad Cieszynem” i “Mój Żyrardów”. Gabinet Pawła Hulki – Laskowskiego wyposażony jest w meble, księgozbiór, dzieła sztuki i pamiątki po pisarzu.

Od 1993 roku Muzeum Okręgowe w Żyrardowie zaczęło tworzyć własną kolekcję prac malarza – pejzażysty Józefa Rapackiego, który związany był z położoną niedaleko od Żyrardowa miejscowością Olszanka. W czerwcu 1997 roku kilkadziesiąt dzieł
J. Rapackiego stworzyło stałą galerię w budynku muzeum.

Po wprowadzeniu reformy administracyjnej z dniem 1 stycznia 1999 roku utworzony został Powiat Żyrardowski. Tym samym organizatorem muzeum stała się Rada Powiatu Żyrardowskiego. Dnia 30 czerwca 2000 roku zmieniona została nazwa muzeum na Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie. Jednocześnie obszarem działań i badań muzeum stała się zachodnia część historycznego Mazowsza.

W styczniu 2001 roku Decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego placówka nasza wpisana zostało do Państwowego Rejestru Muzeów.

Kalendarium najważniejszych wydarzeń z historii muzeum

• 
  1 maja 1961 roku w żyrardowskim muzeum otwarto pierwszą wystawę na której prezentowano historię zakładów żyrardowskich i miasta. Muzeum przyjęło nazwę: Muzeum Historii Ruchu Robotniczego m. Żyrardów.
• 
  W latach 70 – tych XX wieku muzeum zostaje podniesione do rangi muzeum okręgowego dla województwa skierniewickiego.
• 
  W 1976 roku muzeum żyrardowskie przejmuje nadzór merytoryczny nad placówkami muzealnymi w Brzezinach, Rawie Mazowieckiej i Sochaczewie.
• 
  W 1983 roku w Lipcach Reymontowskich utworzony został oddział muzeum żyrardowskiego: Muzeum im. Władysława St. Reymonta.
• 
  W 1991 roku muzeum rozszerzyło działalność o miejscowy oddział: Gabinet Pawła Hulki – Laskowskiego w domu gdzie mieszkał pisarz.
• 
  W 1992 roku muzeum otrzymało wyróżnienie Ministra Kultury i Sztuki za otwarcie Gabinetu Pisarza Pawła Hulki – Laskowskiego.
• 
  W 1994 roku muzeum otrzymało wyróżnienie w Ogólnopolskim Konkursie na Najciekawsze Wydarzenie Muzealne 1993 Roku za zorganizowanie wystawy “Józef Rapacki 1871 – 1929. Malarstwo, rysunek, grafika”.
• 
  W 1995 roku muzeum otrzymało nagrodę II stopnia w Ogólnopolskim Konkursie na Najciekawsze Wydarzenie Muzealne 1994 Roku za zorganizowanie wystawy “Filip de Girard 1775 – 1845. Z Lourmarin do Żyrardowa”.
• 
  W 1997 roku w muzeum otwarto stało galerię prac Józefa Rapackiego.
• 
  W 2000 roku Uchwałą Rady Powiatu Żyrardowskiego zmieniona została nazwa Muzeum Okręgowego na “Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie”.
• 
  Dnia 18 stycznia 2001r. Rada Miejska Żyrardowa podjęła uchwałę w sprawie uczczenia 120 rocznicy urodzin i 55 rocznicy śmierci Pawła Hulki – Laskowskiego, uznając rok 2001 "Rokiem Pawła Hulki-Laskowskiego". Zarząd Miasta w dniu 1 lutego upoważnił dr Jerzego Naziębło do opracowania i nadzoru nad realizacją „Programu Obchodów Roku Pawła Hulki – Laskowskiego”. Powołano Komitet Organizacyjny i opracowano kalendarz Imprez Obchodów Roku Pawła Hulki – Laskowskiego 2001, realizowany przez różne instytucje, organizacje oraz placówki kultury i oświaty w celu przybliżenia postaci i działalności wybitnego żyrardowianina.
  Włączając się do obchodów wieloma przedsięwzięciami Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie przygotowało wystawę objazdową, liczne konkursy, koncerty, turnieje oraz sesję popularno – naukową poświęconą Pawłowi Hulce – Laskowskiemu. W ramach obchodów roku została wznowiona książka „Mój Żyrardów” z 1934 r. Muzeum opracowało i nadzorowało “Program Obchodów Roku Pawła Hulki – Laskowskiego”, który realizowany był przez różne instytucje oraz placówki kultury i oświaty w celu przybliżenia postaci i działalności wybitnego żyrardowianina.

• 
  W 2001 roku Decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie wpisane zostało do Państwowego Rejestru Muzeów.
• 
  W 2002 roku oddział muzeum w Lipcach Reymontowski przeszedł pod zarząd Starosty Powiatu Skierniewickiego.
• 
  W 2002 roku w muzeum otwarto wystawę “Z dziejów miast Mazowsza Zachodniego”.

Muzeum żyrardowskie posiada bogaty zasób muzealiów zgromadzony w dziale historii. Do 2003 roku zgromadzono w nim 2529 muzealiów, które w układzie rzeczowym podzielone są na trzy grupy:

I. Archiwalia

II. Numizmaty

III.Pamiątki Historyczne

Zbiór archiwaliów zawiera 1605 pozycji inwentarzowych w układzie następujących zespołów: Towarzystwo Zakładów Żyrardowskich, gmina i miasto Żyrardów, Komenda Powiatowa Policji pow. błońskiego, towarzystwa oświatowo – kulturalne, towarzystwa finansowo – gospodarcze, partie i organizacje polityczne, związki zawodowe, cechy rzemieślnicze, organizacje młodzieżowe, Rady Delegatów Robotniczych, konspiracyjne ugrupowania polityczne i wojskowe z okresu okupacji hitlerowskiej, ankiety, życiorysy, wspomnienia i akta osobowe działaczy politycznych i społecznych, legitymacje, paszporty, książeczki obrachunkowe, kartografia – w tym unikatowa mapa poglądowa Królestwa Polskiego (ułożona przez Jadwigę z Zakrzewskich Wójcicką, wydawnictwo “Inżynieryi i Budownictwa” – St. Szafarkiewicza, Warszawa 1885 r., chromolitografia W. Główczyńskiego, obrazująca rozmieszczenie bogactw naturalnych, rzemiosła, rolnictwa, obiektów rolniczo – przemysłowych), mapa Królestwa Polskiego ułożona przez M. Nipanicza, Warszawa 1880 r., mapka kolei żelaznych Guberni Królestwa Polskiego XIX/XX w., mapa Imperium Rosyjskiego 1906 r. z zaznaczeniem sieci dróg żelaznych, szos i tras wodnych, plan Żyrardowa z zaznaczeniem usytuowania Żyrardowskiej Manufaktury z 1915 r., wiele tytułów prasy z okresu międzywojennego i II wojny światowej. Interesujące materiały historyczne stanowią afisze, zaproszenia i druki reklamowe, plakaty, obwieszczenia z terenu Żyrardowa wydawane przez Zakłady Żyrardowskie, organizacje i stowarzyszenia oraz władze.

W zbiorach muzeum zinwentaryzowanych jest 714 numizmatów. Są to monety, banknoty – głównie rosyjskie, niemieckie, polskie i czeskie z XIX i XX wieku. W grupie tej znajdują się również ordery, odznaczenia, odznaki pamiątkowe i organizacyjne, medale okolicznościowe.

Grupa pamiątek historycznych obejmuje 210 eksponatów. Do najciekawszych spośród nich należą: historyczne tkaniny produkcji Zakładów Żyrardowskich, albumy z próbkami tkanin, mundury kozackie i żandarmerii carskiej, polskie mundury wojskowe, broń palna i biała z XIX i XX wieku, sztandary straży ogniowej, organizacji politycznych, społecznych, towarzystw kulturalnych z terenu Żyrardowa, pamiątki organizacji niepodległościowych, dokumenty, listy i przedmioty osobiste więźniów obozów koncentracyjnych z okresu II wojny światowej.

Dział etnografii – Jacek Grzonkowski

Dział etnografii gromadzi zabytki z dziedziny tradycyjnej kultury materialnej środowiska robotniczego miasta. W 1976 roku w muzeum utworzona została stała ekspozycja zatytułowana: “Izba robotnicza z początku XX wieku”, gdzie prezentowane jest wnętrze mieszkalne żyrardowskiej osady fabrycznej.

Zbiory działu liczą obecnie 1350 eksponatów i podzielone są według układu rzeczowego na dwa zespoły:

I. etnografia – miasto

II. etnografia – teren

Najliczniejszą grupą muzealiów w dziale etnografia – miasto są zabytki ilustrujące

urządzenie wnętrza mieszkalnego żyrardowskiej rodziny robotniczej. Z zakresu meblarstwa wymienić należy: szafy, łóżka, kredensy, stoły, zegary, maszyny do szycia, parawany, kołyskę , półki, komody z przełomu XIX i XX wieku i międzywojennego.

Ciekawą część zbiorów tworzą tkaniny a wśród nich: stroje kobiece i męskie z początków XX wieku, tkaniny dekoracyjne (obrusy, serwetki, prześcieradła, ręczniki) wykonane z płótna lnianego w Zakładach Żyrardowskich.

Dużą grupę eksponatów stanowią sprzęty gospodarstwa domowego. Począwszy od żeliwnych garnków, zastaw stołowych, kuchni (tzw. kozy, primusy), moździerzy, maselniczek a kończąc na kuflach do piwa.

Oddzielną grupę stanowią przedmioty kultu, takie jak: krzyże, figurki, oleodruki, świeczniki itp.

W dziale etnografia – teren zebrane są zabytki kultury ludowej z terenu byłego województwa skierniewickiego. Znaczna część tych zasobów stanowią sprzęty gospodarstwa domowego a także strój ludowy, damski, męski i dziecięcy, przedmioty związane kultem religijnym oraz folklorem wiejskim. Zgromadzono także narzędzia rolnicze używane w pierwszej połowie XX wieku, między innymi: brony laskowe, sierpy, cepy itp.

Dział ikonografii – Maryla Pudełek

Ze względu na dużą liczbę, różnorodność i znaczenie zbiór ikonograficzny został wyodrębniony z działu historii. W 2003 roku zbiór ten liczył 2851 muzealiów. Zawiera on: fotografie, albumy, szklane negatywy, pocztówki oraz druki reklamowe, przedstawiające obiekty architektoniczne Żyrardowa, fabryki wyrobów lnianych, mieszkańców miasta i ich życie społeczne, kulturalne i oświatowe. Wiele z nich odnosi się do terenu Mazowsza Zachodniego.

Zbiór ten obejmuje lata 1872 – 1986 a podzielone są tematycznie na trzy grupy:

I. Zakłady Żyrardowskie

II. Żyrardów – Miasto

III. Inne

W pierwszej grupie znajdują się fotografie i albumy, dokumentujące powstanie, rozwój zakładów żyrardowskich oraz ich kadrę kierowniczą i robotników. Najcenniejszymi eksponatami są zdjęcia z lat 80 – tych XIX wieku, przedstawiające zabudowania fabryki, dyrekcje i załogi poszczególnych wydziałów oraz zakładową straż ogniową.

W Muzeum Mazowsza Zachodniego znajduje się bogata dokumentacja, dotycząca życia kulturalnego, oświatowego i społecznego mieszkańców Żyrardowa. Stare fotografie przedstawiają nauczycieli, uczniów, władze miejskie, rzemieślnicy, spółdzielcy, uroczystości państwowe, wydarzenia polityczne.

Oddzielną grupę w dziale stanowią karty pocztowe z przełomu XIX i XX wieku i okresu międzywojennego. Wśród nich bogatą kolekcją są pocztówki ukazujące Żyrardów, jego zmieniającą się z upływem czasu zabudowę.

Najstarsza karta pocztowa z zasobów muzeum pochodzi z 1898 roku. Przedstawione są na niej: kościół p.w. Karola Boromeusza, szkoła powszechna oraz szpital fabryczny.

Dział sztuki – Barbara Dzierżanowska

Zbiory w dziale sztuki podzielone są tematycznie na siedem grup:

· malarstwo polskie, w tym wydzielona kolekcja prac Józefa Rapackiego,

· malarstwo obce,

· grafika,

· rysunek,

· rzeźba,

· tkanina artystyczna,

· rzemiosło artystyczne.

Cenną kolekcją w dziale sztuki są prace Józefa Rapackiego (1871 – 1929), znanego pejzażysty, związanego z pobliską Olszanką. Wśród nich znajdują się: “Ścieżka w lesie” z 1913 roku, “W cieniu brzóz” z 1921 roku, “Pejzaż jesienny z brzozami” z 1923 roku, “Pejzaż z kaczeńcami” z 1928 roku.

Unikatowym eksponatem jest panorama Żyrardowa z 1899 roku, wykonana na zamówienie właścicieli Zakładów Żyrardowskich. Jest to akwarela o wymiarach 140x367 cm oprawiona w passe – partout i drewniane ramy z metalowymi elementami zdobień.

W dziale znajdują się portrety właścicieli Zakładów Żyrardowskich wykonane przez Augusta Frinda, a także portrety właścicieli dóbr guzowskich autorstwa Józefa Simmlera.

Cennym nabytkiem jest album szkiców Józefa Chełmońskiego do znanych obrazów malarza powstałych w latach 1879 – 1910.

Wśród rzeźb możemy wyróżnić: popiersie Filipa de Girarda z 1856 roku autorstwa Francois Chardigny’ego, “Dante i Beatrice” Aimone’a z II poł. XIX wieku.

W dziale sztuki zgromadzone są również prace wykonane przez lokalnych malarzy i grafików m. in. Tadeusza Sobolewskiego, Ryszarda Gąsiewicza i Tadeusza Łapińskiego.

Dopełnienie działu stanowi zbiór plakatów o tematyce muzealnej, filmowej i politycznej.

Gabinet Pisarza Pawła Hulki–Laskowskiego
– Oddział Muzeum Mazowsza Zachodniego - Elżbieta Sowińska

Gabinet żyrardowskiego pisarza mieści się w starym robotniczym domu, który przez wiele lat zamieszkiwany był przez Pawła Hulkę – Laskowskiego, a następnie jego rodzinę.

Paweł Hulka – Laskowski urodził się w Żyrardowie w 1881 roku w rodzinie czeskich ewangelików. Tutaj prowadził swoją działalność pisarską i społeczną. Z bardziej znanych utworów można wymienić: powieści “Porucznik Regier”, “Mój Żyrardów”, antologię “Pięć wieków herezji”, tłumaczenia “Przygody dzielnego wojaka Szwejka” Jarosława Haska, “Podróże Guliwera” Jonatana Swifta.

Stała ekspozycja Gabinetu składa się z części biograficznej oraz odtworzonego wnętrza gabinetu pisarza. Część biograficzna zawiera materiały archiwalne, fotografie przedstawiające życiorys pisarza, jego działalność literacką i społeczną.

Wyposażenie gabinetu oraz księgozbiór stanowią oryginalne pamiątki po pisarzu zakupione od rodziny Pawła Hulki – Laskowskiego. W skład księgozbioru wchodzą słowniki, encyklopedie i literatura piękna, książki z dedykacjami od autorów (m. in. Gustawa Morcinka, Tadeusza Boya – Żeleńskiego). Dopełnieniem kolekcji są odrestaurowane meble, dzieła sztuki.

Wydarzenia

W 1998 roku Muzeum Okręgowe na ręce Pana Dyrektora dr Jerzego Naziębło otrzymało w konkursie na najciekawsze wydarzenie muzealne 1997 roku dyplom za otwarcie stałej galerii prac Józefa Rapackiego.

Więcej w Żyrardowskim Roczniku Muzealnym Nr 6/2003

W 1997 i 1998 roku Muzeum im. Władysława St. Reymonta – Oddział Muzeum Okręgowego w Żyrardowie oraz GOKSiR w Lipcach Reymontowskich zorganizowały konkursy plastyczne o tematyce ludowej a zatytułowane “Folklor mojej małej ojczyzny” i “Zwyczaje i obrzędy ludowe regionu łowickiego – tradycja ludowa mojej małej ojczyzny". Konkurs w obydwu edycjach spotkał się z dużym zainteresowaniem szczególnie młodzieży szkolnej. Zgłoszono w sumie 565 prac, wykonanych przy pomocy różnych technik (rysunek, wycinanka, kompozycja kwiatowa, itp.). Nagrodzone prace zostały pokazana na pokonkursowej wystawie w siedzibie GOKSiR w Lipcach Reymontowskich.

Więcej w Żyrardowskim Roczniku Muzealnym Nr 6/2003

Muzeum Okręgowe i Urząd Miejski w Żyrardowie ogłosiły w 1997 roku konkurs zatytułowany “Historyczne świadectwo mniejszości narodowych w Żyrardowie”. Ideą konkursu było przypomnienie i zwrócenie uwagi dzisiejszym mieszkańcom miasta, że w założeniu, budowie i rozwoju Żyrardowa brało udział kilka pokoleń Niemców, Austriaków, Anglików, Szkotów, Holendrów, Czechów, Francuzów, Rosjan i Żydów. Zachowały się po nich trwałe ślady kultury materialnej: domy, obiekty przemysłowe, świątynie, cmentarze oraz materiały źródłowe mówiące o ich tu bytności. Na konkurs wpłynęły prace z Polski, Szkocji i Brazylii. Pierwsze miejsce zajęła praca Walerego Zarakowskiego opowiadająca o pokoleniowej tradycji rodzinnej tj. fotografowaniu i życiu polsko – rosyjskiej rodziny od lat 20 – tych XX wieku w Żyrardowie.

Więcej w Żyrardowskim Roczniku Muzealnym Nr 6/2003

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwalił rok 2000 “Rokiem Reymontowskim”. Muzeum im. Władysława St. Reymonta – jako oddział Muzeum Okręgowego w Żyrardowie, włączając się do obchodów przygotowało trzy wystawy. Pierwsza z nich zatytułowana była “Chłopi Reymonta w grafice Kazimierza Szwajnowskiego”, ukazująca 63 linorytowe i drzeworytowe obrazy będące ilustracjami do kolejnych rozdziałów powieści “Chłopi”. Kolejną była “Chłopi Reymonta w glinianej rzeźbie Ewy Soski”, prezentująca 37 glinianych figurek, wyobrażających bohaterów powieści “Chłopi”. Trzecią wystawą była “Reymontowskie ekslibrisy”, gdzie przedstawiono 57 ekslibrisów o motywach reymontowskich, pochodzących ze zbiorów Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Władysława St. Reymonta w Skierniewicach.

Więcej w Żyrardowskim Roczniku Muzealnym Nr 6/2003

Rok 2001 uznany był przez Radę Miejską Żyrardowa (uchwała z dn. 18 stycznia 2001r.) “Rokiem Pawła Hulki – Laskowskiego”. Muzeum zostało upoważnione do opracowania “Programu Obchodów Roku Pawła Hulki – Laskowskiego”. Placówka przygotowała wystawę objazdową, liczne konkursy, koncerty, turnieje oraz sesję popularno – naukową poświęconą P. Hulce – Laskowskiemu. Przedstawiając dorobek twórczy pisarza, ale także obywatela dwóch narodów, człowieka rodzinnego, dyplomatę i działacza społecznego.

Więcej w Żyrardowskim Roczniku Muzealnym Nr 6/2003

WYSTAWY

Rok 2002

“Za ażurową bramą” – wystawa ukazująca prace trzynastu plastyków młodego i starszego pokolenia, absolwentów polskich i zagranicznych szkół artystycznych, stosujących różnorodne techniki twórcze. Żyrardowscy plastycy i fotograficy przedstawili pejzaż z okolic miasta, portret, kompozycje figuralne, grafikę, malarstwo olejne jak i akwarelę. Wystawa cieszyła się dużym zainteresowaniem.

Więcej w Żyrardowskim Roczniku Muzealnym Nr 6/2003

“W afrykańskim rytmie” – wystawa prezentująca przede wszystkim muzyczny folklor z różnych zakątków afrykańskiego kontynentu. Przedstawiono widzom bogatą kolekcję tradycyjnych instrumentów muzycznych, podzielonych według kryterium – źródła dźwięku. Uzupełnieniem wystawy były fotografie muzykujących grajków oraz rzeźby grających i tańczących.

Więcej w Żyrardowskim Roczniku Muzealnym Nr 6/2003

“Ja Orfeusz … opowieść o Juliuszu Słowackim” – wystawa prezentująca fragmenty biografii autora Balladyny razem z najważniejszymi fragmentami twórczości. Na ekspozycji znalazły się portrety najbliższej rodziny, rękopisy i pierwodruki rzeczy literackich i listów Słowackiego oraz grafiki z epoki, miejsc gdzie przebywał pisarz.

Więcej w Żyrardowskim Roczniku Muzealnym Nr 6/2003

“Antarktyka – życie wśród lodu. 25 lat Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego” – wystawa o działalności stacji antarktycznej założonej w 1977 roku. Zaprezentowano materiał badawczy, florę i faunę Antarktyki. Uzupełnieniem wystawy były fotogramy dokumentujące pracę polarników oraz zbiór map, szkiców i wydawnictw.

Więcej w Żyrardowskim Roczniku Muzealnym Nr 6/2003

“Z dziejów miast Mazowsza Zachodniego” – wystawa bogato ilustrująca powstanie, rozwój i wielowiekowe dzieje miast zlokalizowanych w historycznych granicach Mazowsza Zachodniego. Zaprezentowana wystawa była pierwsza próbą, możliwie całościowego ukazania historii i różnorodnego charakteru miast leżących w zachodniej części Mazowsza. Począwszy od duchownego Łowicza a kończąc na przemysłowym Żyrardowie. Była tez próbą przybliżenia młodzieży szkolnej dziejów “małej ojczyzny” i uwrażliwienia młodego pokolenia na dbałość zarówno o przeszłość jak i o przyszłość własnego regionu.

Więcej w Żyrardowskim Roczniku Muzealnym Nr 6/2003

Rok 2003

“Z wędrówek po Mazowszu” – wystawa dokumentująca wędrówkę małżeństwa Teresy i Roberta Twardo śladem dworków szlacheckich zlokalizowanych w rejonie Grodziska Mazowieckiego i Żyrardowa.

“Ptaki i ssaki Polski” – wystawa prezentująca zbiory przyrodnicze pabianickiego muzeum. Przybliżyła i ukazała mnogość gatunków ptaków i ssaków spotykanych na spacerze na łące czy w lesie ale także gatunki rzadko występujące z powodu skrytego tryby życia, płochliwości czy niedostępności terenu np. niedźwiedź brunatny, wilk, ryś, bocian czarny, kormoran czarny i in.
“Ślady przeszłości to moje hobby” – wystawa zorganizowana przy współpracy z działającym przy muzeum Klubem Kolekcjonera. Swoje zbiory udostępniło dla szerszej publiczności siedmiu kolekcjonerów, które podzielone zostały tematycznie w działach: filokartysktyka (karty pocztowe), medalierstwo (medale, plakiety, medaliony), falerystyka (ordery, odznaczenia i odznaki) oraz militarystka (mundury, broń palna, broń biała i wyposażenie wojskowe.)

Rok 2004

„Malarstwo i tkanina Bożeny Gąsienica – Byrcyn”

Wystawa B. Gąsienica – Byrcyn obejmowała dwie formy twórczości inspirowanej kulturą ludową Podhala: tkaninę artystyczną i malarstwo. Tematyka tych prac to głownie motywy zwierząt, kwiatów, pejzaży górskich, górali i góralek, a także scen rodzajowych i budownictwa drewnianego Podhala.

Druga część to portret – obrazy o większych formatach. Osoby portretowane to ludzie wśród których żyje autorka, a szczegółowe dane personalne, to swego rodzaju kronika tej społeczności.

Oddzielna grupa portretowanych to bohaterowie książki „Filozofia po góralsku” Józefa Tischnera. Nagranie magnetofonowe tekstu tej książki towarzyszyło zwiedzającym przybliżając im góralską gwarę. Słuchano także muzyki góralskiej. Do wystawy opracowany został tekst „Podhale, górale, Zakopane”. Wystawie towarzyszył bogato ilustrowany katalog. Dodatkowo pokazano kilkadziesiąt obiektów etnograficznych (strój, narzędzia, wyposażenie wnętrza). Wszystko to złożyło się na pomyślną realizację zamysłu, jakim było przybliżenie tutejszemu społeczeństwu kultury podhalańskich górali. Wystawa połączona ze sprzedażą prac B. Gąsienica – Byrcyn.

„Chiński teatr cieni. Skarby z kraju smoka”

Wystawa udostępniona została dzięki Ambasadzie Chińskiej Republiki Ludowej w Polsce a przygotowana przez Chińskie Ministerstwo Kultury. Składała się z dwóch niezależnych od siebie ekspozycji: Chińskiego Teatru Cieni oraz fotografii obiektów tradycyjnego chińskiego rzemiosła artystycznego i dzieł sztuki pochodzących ze zbiorów Ambasady Chińskiej Republiki Ludowej. Dodatkowym atutem wystawy była kaseta z muzyką chińską oraz film video o Chinach i Sztuce Ludowej Chin. Wystawa cieszyła się dużym zainteresowaniem zwiedzających. Zamierzenia i cele zostały osiągnięte, dzięki niej mogli zwiedzający obejrzeć fragment bardzo starej i egzotycznej sztuki równie egzotycznego kraju jakim są Chiny.

„Wigilia polska”

Wystawa prezentowała bogaty materiał ikonograficzny obrazujący wieczór wigilijny na przestrzeni bogatej historii naszego kraju od końca XVIII w. aż po XX w. Pokazane zostały eksponaty jakie towarzyszą świętom Bożego Narodzenia, a w szczególności Wigilii tj. stół wigilijny, choinka, szopki, kolędnicy. Większość obiektów wykonana została przez twórców ludowych z terenu całego kraju, największą wagę zwracano na ozdoby choinkowe wykonane z opłatka, szopki i gwiazdy kolędnicze. Zwiedzający mogli posłuchać nagranych kolęd, obejrzeć film prezentujący zwyczaje i obrzędy Bożonarodzeniowe z różnych regionów Polski. Wystawie towarzyszy katalog pt. „Wigilia Polska” wydany przez Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie.

Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie w ramach cyklu „Promujemy lokalnych artystów” zaprezentowało na wystawach czasowych prace: Haliny Jastrzębskiej Antczak, Małgorzaty Sierocińskiej, Joanny Srobacz, Marii Zofii Sobolewskiej, Roberta Jasińskiego, Daniela Suchockiego, Pawła Stasiewicza, Roberta Majewskiego, Arkadiusza Karapudy, Danuty Rex.

Nabytki

Rok 2001
1. Zdjęcie upamiętniające 10 – lecie pracy kapłańskiej w parafii Żyrardów kanonika Włodzimierza Taczanowskiego, foto, 1924 r.
33x38 cm; dar; nr inw. MŻ/I/2761
2. Zdjęcie upamiętniające 3–letnią kadencję Urzędu Starszych Zgromadzeń Szewców w Żyrardowie A. Poptońskiego i W. Zgagi, foto, 1928 r.
26x33 cm; dar; nr inw. MŻ/I/2762
3. Zdjęcie upamiętniające 25–lecie fundacji sztandaru Cechu Szewskiego w Żyrardowie, foto, 1930 r.
28x33,7 cm; 17,2x21,8 cm; dar; nr inw. MŻ/I/2763
4. Zdjęcie pamiątkowe z uroczystości poświęcenia sztandaru Cechu Stolarzy w Żyrardowie, foto, 1934 r.
27,6x33,8 cm; 17,1x23,2 cm; nr inw. MŻ/I/2764
5. Fotografie rodziny Kłosowskich z Żyrardowa (10 szt.)
dar; nr inw. MŻ/I/2770 – 2779
6. Dyscyplina, drewno, skóra, okres międzywojenny
dar; nr inw. MŻ/Em/962
7. Cukiernica fajans – fabryka Ćmielów, ok. 1950 r.
wys. 11 cm; dar; nr inw. MŻ/I/2783

Rok 2002
1. Powiatowa Kasa Chorych w Żyrardowie, foto, 1931 r.
11,4x15,8 cm; dar; nr inw. MŻ/I/2782
2. Uczniowie Szkoły Powszechnej im. M. Reja w Żyrardowie, foto, 1946 r.
6x9 cm; dar; nr inw. MŻ/I/2783

Rok 2003
1. Ustawa Towarzystwa Akcyjnego Zakładów Żyrardowskich Hiellego i Dittricha, papier, druk, 1900 r.
19,5x13 cm; dar; nr inw. MŻ/A/15/94
2. Czasopismo Ilustrowane Tygodniowe “Kłosy”, 1874 r.
dar; nr inw. MŻ/A/1599

Wydawnictwa
1. Żyrardowski Rocznik Muzealny – periodyk, ukazujący pracę naukową, wystawienniczą muzeum. Wydawany jest od 1992 roku.
2. Z dziejów rzemiosła żyrardowskiego.
3. Józef Rapacki. Malarstwo, rysunek, grafika – przewodnik po galerii.
4. Zabytki architektury woj. skierniewickiego – przewodnik.
5. Żyrardów – przewodnik historyczno – turystyczny.
6. Z dziejów miast Mazowsza Zachodniego – informator.
7. K. Zwoliński Z dziejów żyrardowskiej straży pożarnej 1884 – 1984.
8. Muzea na Mazowszu.
9. P. Hulka – Laskowski Mój Żyrardów.
10. Żyrardów na dawnej pocztówce – zestaw pocztówek.

Klub Kolekcjonera

Muzeum w Żyrardowie pragnąc skupić miłośników i zbieraczy różnego rodzaju pamiątek z terenu powiatu żyrardowskiego oraz Mazowsza Zachodniego powołało na początku 2002 roku Klub Kolekcjonera. Obecnie zarejestrowanych jest 14 członków a prezesem został wybrany Pan Zbigniew Zajdel. Kolekcjonerzy spotykają się w pomieszczeniach muzeum w ostatnią niedzielę miesiąca.

Więcej w Żyrardowskim Roczniku Muzealnym Nr 6/2003